ISO 9001 vs. ISO 14001. Różnice i podobieństwa w normach zarządzania jakością

ISO 9001 i ISO 14001 to dwie międzynarodowe normy, które określają wymagania i wytyczne dla systemów zarządzania jakością (QMS) i systemów zarządzania środowiskowego (EMS). Obie normy mają na celu poprawę jakości, efektywności i konkurencyjności organizacji, oraz zwiększenie satysfakcji i zaufania klientów. Obie normy są oparte na zasadzie ciągłego doskonalenia i stosują podejście procesowe i zorientowane na ryzyko. Obie normy są również zgodne ze strukturą wysokiego poziomu (HLS), która ułatwia integrację z innymi normami zarządzania, takimi jak ISO 45001 czy ISO 27001.

Jednak ISO 9001 i ISO 14001 różnią się również pod wieloma względami, które wynikają z ich zakresu, celu i kontekstu. ISO 9001 skupia się na zarządzaniu jakością produktów i usług, podczas gdy ISO 14001 skupia się na zarządzaniu środowiskowym i minimalizowaniu negatywnego wpływu organizacji na środowisko. W tym artykule przedstawimy główne różnice i podobieństwa między ISO 9001 i ISO 14001, oraz wskażemy korzyści i wyzwania związane z ich wdrożeniem i integracją.

Różnice między ISO 9001 i ISO 14001

ISO 9001 i ISO 14001 różnią się pod względem:

  • Zakresu i celu. ISO 9001 określa wymagania i wytyczne dla systemu zarządzania jakością, który ma na celu zapewnienie zgodności produktów i usług z wymaganiami klientów i zwiększenie ich satysfakcji. ISO 14001 określa wymagania i wytyczne dla systemu zarządzania środowiskowego, który ma na celu zapewnienie zgodności organizacji z wymaganiami środowiskowymi i zwiększenie jej wydajności ekologicznej.
  • Kontekstu i interesariuszy. ISO 9001 dotyczy głównie relacji organizacji z jej klientami i dostawcami, oraz wpływu jakości na ich oczekiwania i potrzeby. ISO 14001 dotyczy głównie relacji organizacji z jej otoczeniem i społeczeństwem, oraz wpływu środowiska na jej działalność i strategię.
  • Aspektów i wskaźników. ISO 9001 wymaga identyfikacji i monitorowania aspektów jakości, takich jak: wymagania, charakterystyki, procesy, produkty, usługi, niezgodności, korekty, zapobieganie. ISO 14001 wymaga identyfikacji i monitorowania aspektów środowiskowych, takich jak: emisje, odpady, zużycie energii, zużycie wody, wpływ na bioróżnorodność, ryzyko awarii. ISO 9001 wymaga również ustalania i mierzenia wskaźników jakości, takich jak: poziom zadowolenia klientów, poziom reklamacji, poziom zwrotów, poziom błędów, poziom wydajności. ISO 14001 wymaga również ustalania i mierzenia wskaźników środowiskowych, takich jak: poziom emisji, poziom odpadów, poziom zużycia energii, poziom zużycia wody, poziom wpływu na bioróżnorodność, poziom ryzyka awarii.
  • Polityki i celów. ISO 9001 wymaga opracowania i komunikowania polityki jakości, która wyraża zobowiązanie organizacji do spełniania wymagań klientów i ciągłego doskonalenia QMS. ISO 14001 wymaga opracowania i komunikowania polityki środowiskowej, która wyraża zobowiązanie organizacji do spełniania wymagań środowiskowych i ciągłego doskonalenia EMS. ISO 9001 wymaga również ustalania i realizowania celów jakości, które są spójne z polityką jakości i mają na celu poprawę jakości produktów i usług. ISO 14001 wymaga również ustalania i realizowania celów środowiskowych, które są spójne z polityką środowiskową i mają na celu poprawę wydajności ekologicznej organizacji.
  • Zgodności i oceny. ISO 9001 wymaga zapewnienia zgodności produktów i usług z wymaganiami klientów, normami, regulacjami i specyfikacjami, oraz oceny ich jakości poprzez badania, pomiary, testy, kontrole, audyty. ISO 14001 wymaga zapewnienia zgodności organizacji z wymaganiami środowiskowymi, normami, regulacjami i zobowiązaniami, oraz oceny jej wydajności ekologicznej poprzez monitorowanie, pomiary, oceny, audyty.
  • Poprawek i doskonalenia. ISO 9001 wymaga podejmowania działań korygujących i zapobiegawczych w celu eliminowania niezgodności i zapobiegania ich powstawaniu, oraz podejmowania działań doskonalących w celu zwiększania efektywności i skuteczności QMS. ISO 14001 wymaga podejmowania działań korygujących i zapobiegawczych w celu eliminowania niezgodności i zapobiegania ich powstawaniu, oraz podejmowania działań doskonalących w celu zwiększania wydajności i efektywności EMS.

Podobieństwa między ISO 9001 i ISO 14001

ISO 9001 i ISO 14001 mają również wiele podobieństw, które wynikają z ich wspólnej struktury, zasad i podejścia. ISO 9001 i ISO 14001 są podobne pod względem:

  • Struktury i terminologii. Obie normy są zbudowane według struktury wysokiego poziomu (HLS), która składa się z 10 rozdziałów: 1. Zakres, 2. Normatywne odniesienia, 3. Terminy i definicje, 4. Kontekst organizacji, 5. Przywództwo, 6. Planowanie, 7. Wsparcie, 8. Działania operacyjne, 9. Ocena wyników, 10. Doskonalenie. Obie normy używają również podobnej terminologii i definicji, takich jak: organizacja, klient, interesariusz, wymaganie, produkt, usługa, proces, procedura, dokument, zapis, audyt, przegląd, niezgodność, korekta, zapobieganie, doskonalenie.
  • Zasad i podejścia. Obie normy są oparte na siedmiu zasadach zarządzania jakością, które są: 1. Orientacja na klienta, 2. Przywództwo, 3. Zaangażowanie ludzi, 4. Podejście procesowe, 5. Doskonalenie, 6. Podejmowanie decyzji oparte na dowodach, 7. Zarządzanie relacjami. Obie normy stosują również podejście PDCA (Plan-Do-Check-Act).

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.