Praktyczne zastosowania modeli zarządzania jakością w różnych branżach

Modele zarządzania jakością to zbiory zasad, procedur, metod i narzędzi, które mają na celu zapewnienie wysokiej jakości produktów i usług, zgodnie z wymaganiami i oczekiwaniami klientów, oraz z normami i regulacjami obowiązującymi w danej branży. Modele zarządzania jakością są nie tylko sposobem na kontrolę i poprawę jakości, ale także na zwiększenie efektywności, konkurencyjności i rentowności organizacji.

Modele zarządzania jakością mogą być stosowane w różnych branżach i sektorach, takich jak: przemysł, usługi, handel, edukacja, zdrowie, administracja publiczna, czy organizacje pozarządowe. W zależności od specyfiki i potrzeb danej branży, można wybrać i dostosować odpowiedni model zarządzania jakością, który będzie najlepiej odpowiadał jej charakterowi i celom. W tym artykule przedstawimy, jakie są najpopularniejsze i najskuteczniejsze modele zarządzania jakością, oraz jak są one stosowane w praktyce w różnych branżach.

Modele związane z nagrodami jakości

Modele związane z nagrodami jakości to modele, które są oparte na kryteriach oceny organizacji, które są stosowane w konkursach na najlepsze praktyki i osiągnięcia w zakresie jakości. Najbardziej znane i uznane modele związane z nagrodami jakości to:

  • Model EFQM (European Foundation for Quality Management), który jest stosowany w ramach Europejskiej Nagrody Jakości (European Quality Award), oraz w wielu krajowych i regionalnych nagrodach jakości w Europie. Model EFQM składa się z dziewięciu kryteriów, które są podzielone na pięć kryteriów umożliwiających (przywództwo, strategia, ludzie, zasoby, procesy, produkty i usługi) i cztery kryteria wynikowe (wyniki w zakresie ludzi, wyniki w zakresie klientów, wyniki w zakresie społeczeństwa, wyniki kluczowe). Model EFQM opiera się na założeniu, że doskonałość organizacji jest wynikiem zrównoważonego i systematycznego podejścia do zarządzania, które uwzględnia potrzeby i oczekiwania wszystkich zainteresowanych stron.
  • Model MBNQA (Malcolm Baldrige National Quality Award), który jest stosowany w ramach amerykańskiej Nagrody Jakości im. Malcolma Baldrige’a, oraz w wielu krajowych i regionalnych nagrodach jakości w Ameryce Północnej i Południowej. Model MBNQA składa się z siedmiu kryteriów, które są podzielone na sześć kryteriów procesowych (przywództwo, planowanie strategiczne, orientacja na klienta, pomiary, analizy i zarządzanie wiedzą, orientacja na pracowników, zarządzanie operacjami) i jedno kryterium wynikowe (wyniki). Model MBNQA opiera się na założeniu, że doskonałość organizacji jest wynikiem ciągłego doskonalenia i innowacji, które prowadzą do zadowolenia klientów, pracowników i społeczeństwa, oraz do zwiększenia efektywności i rentowności.
  • Model DQA (Deming Prize), który jest stosowany w ramach japońskiej Nagrody Jakości im. W. Edwardsa Deminga, oraz w wielu krajowych i regionalnych nagrodach jakości w Azji i na Bliskim Wschodzie. Model DQA składa się z dziesięciu kryteriów, które są podzielone na cztery kryteria polityki i strategii (polityka i strategia jakości, organizacja i zarządzanie jakości, analiza i wykorzystanie informacji, planowanie i realizacja jakości), cztery kryteria realizacji (standardy i zapewnienie jakości, kontrola i poprawa jakości, edukacja i szkolenie, nowe produkty i usługi), i dwa kryteria efektów (efekty w zakresie jakości, efekty w zakresie biznesu). Model DQA opiera się na założeniu, że doskonałość organizacji jest wynikiem systematycznego i naukowego podejścia do zarządzania, które opiera się na filozofii i metodach W. Edwardsa Deminga.

Modele związane z nagrodami jakości mają wiele zalet, takich jak:

  • Są uniwersalne i mogą być stosowane w różnych branżach i sektorach, zarówno w organizacjach produkcyjnych, jak i usługowych, zarówno w organizacjach publicznych, jak i prywatnych, zarówno w organizacjach dużych, jak i małych.
  • Są kompleksowe i uwzględniają wszystkie aspekty zarządzania jakością, takie jak: przywództwo, strategia, ludzie, zasoby, procesy, produkty, usługi, klienci, pracownicy, społeczeństwo, wyniki, doskonalenie.
  • Są zgodne i ułatwiają integrację z innymi normami i modelami zarządzania, takimi jak: ISO 9001, ISO 14001, ISO 45001, ISO 27001, czy Lean Management.
  • Są motywujące i stymulują ciągłe doskonalenie i innowacje, poprzez określanie i monitorowanie celów i wskaźników jakości, oraz poprzez uczestnictwo w konkursach i nagrodach jakości.

Modele związane z nagrodami jakości mają również pewne ograniczenia, takie jak:

  • Są wymagające i czasochłonne, ponieważ wymagają spełnienia wielu kryteriów i procedur, oraz przygotowania i przedstawienia obszernych raportów i dokumentów.
  • Są kosztowne i ryzykowne, ponieważ wymagają poniesienia znacznych nakładów finansowych i ludzkich, oraz narażają organizację na ocenę i krytykę zewnętrznych ekspertów i audytorów.
  • Są statyczne i sztywne, ponieważ opierają się na ustalonych i ustandaryzowanych kryteriach i metodach, które mogą nie odpowiadać indywidualnym potrzebom i specyfice organizacji, oraz mogą nie nadążać za zmianami rynkowymi i technologicznymi.

Modele oparte na normach ISO

Modele oparte na normach ISO to modele, które są oparte na międzynarodowych normach, które określają wymagania i wytyczne dla systemów zarządzania jakością. Najbardziej znana i uznana norma oparta na ISO to ISO 9001, która jest częścią rodziny norm ISO 9000. ISO 9001 określa wymagania i wytyczne dla systemu zarządzania jakością, który ma na celu zapewnienie zgodności produktów i usług z wymaganiami klientów i zwiększenie ich satysfakcji.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.